Có quốc tịch Grenada thì có mất quốc tịch Việt Nam không: đọc đúng Luật Quốc tịch

Trả lời ngắn: không tự động mất. Theo Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 (đã sửa đổi, bổ sung), công dân Việt Nam chỉ mất quốc tịch Việt Nam trong những trường hợp luật định, như được cho thôi quốc tịch theo đơn xin, bị tước quốc tịch, hoặc các trường hợp đặc biệt khác. Việc bạn nhập thêm quốc tịch Grenada qua chương trình đầu tư không phải là một trong các trường hợp làm mất quốc tịch Việt Nam một cách tự động. Bạn vẫn là công dân Việt Nam, và khi ở Việt Nam, Nhà nước đối xử với bạn như công dân Việt Nam.

Bài này tách bạch các lớp hay bị lẫn lộn: "không mất quốc tịch" khác "được làm mọi việc như trước". Luật có thể sửa đổi; với trường hợp cụ thể, hãy hỏi luật sư hoặc cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định. Quy định của chương trình Grenada cũng thay đổi theo năm, kiểm lại với đơn vị được cấp phép.

Nguyên tắc một quốc tịch và ngoại lệ

Luật Quốc tịch Việt Nam đặt nguyên tắc Nhà nước công nhận công dân Việt Nam có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam, trừ trường hợp luật có quy định khác. Câu chữ này hay khiến người đọc hiểu nhầm là "có quốc tịch khác thì mất quốc tịch Việt Nam". Thực tế, nguyên tắc này nói về việc Nhà nước Việt Nam công nhận và đối xử với bạn thế nào trên lãnh thổ Việt Nam: bạn được đối xử như công dân Việt Nam, không phải như người nước ngoài, kể cả khi bạn cầm thêm hộ chiếu khác.

• Bạn không cần xin phép Nhà nước Việt Nam để nhập quốc tịch Grenada qua chương trình đầu tư — chương trình Grenada cũng không yêu cầu bạn thôi quốc tịch cũ.
• Bạn không tự động bị xoá tên khỏi danh sách công dân Việt Nam.
• Khi ở Việt Nam, bạn chịu pháp luật Việt Nam như mọi công dân.

Những trường hợp làm mất quốc tịch Việt Nam

Nói cách khác, muốn mất quốc tịch Việt Nam thì thường phải có một thủ tục chủ động. Một số nước khác (khi bạn nhập quốc tịch nước họ theo đường cư trú) mới đòi bạn thôi quốc tịch cũ — Grenada không đòi điều đó.

Vì sao vẫn cần thận trọng

"Không mất quốc tịch" mới là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là bạn dùng hai tư cách thế nào:

1. Xuất nhập cảnh Việt Nam: là công dân Việt Nam, bạn nên dùng giấy tờ Việt Nam khi ra vào Việt Nam. Xem bài riêng về chuyện dùng hộ chiếu nào.
2. Giấy tờ trong nước: căn cước, hộ chiếu Việt Nam, giấy tờ đất đai vẫn đứng tên bạn với tư cách công dân Việt Nam.
3. Người làm việc trong khu vực nhà nước: có quy định riêng về việc có quốc tịch nước ngoài; cần hỏi cơ quan quản lý trước khi làm hồ sơ.
4. Bảo hộ lãnh sự: ở nước thứ ba, bạn có thể được hai nước bảo hộ; nhưng khi ở Việt Nam, Grenada không can thiệp với tư cách nước có công dân.

Nếu muốn chủ động thôi quốc tịch Việt Nam

Một số người chọn thôi quốc tịch Việt Nam vì lý do riêng (định cư hẳn ở nước khác, yêu cầu của nước thứ ba). Thủ tục thôi quốc tịch là thủ tục xin, được xét duyệt, không phải tự tuyên bố. Hệ quả kéo theo nhiều thứ: quyền sở hữu nhà đất, quyền thừa kế, thủ tục ra vào Việt Nam. Đây là quyết định lớn, nên chỉ làm sau khi đã hỏi luật sư kỹ về tài sản và gia đình.

Câu hỏi hay gặp ở các gia đình Việt

• Có phải khai báo với chính quyền khi có quốc tịch Grenada không? Luật về đăng ký, khai báo có thể thay đổi; hỏi Sở Tư pháp hoặc luật sư để biết nghĩa vụ hiện hành.
• Con nhỏ trong hồ sơ có bị ảnh hưởng quốc tịch Việt Nam không? Nguyên tắc tương tự người lớn: không tự động mất. Xem bài riêng về con mang hai quốc tịch.
• Vợ chồng một người có, một người không thì sao? Không ảnh hưởng hôn nhân, tài sản chung theo luật Việt Nam.

Những điều không nên tin

• "Có quốc tịch nước ngoài thì không được đứng tên đất ở Việt Nam nữa" — sai với người vẫn giữ quốc tịch Việt Nam; xem bài về đất đai.
• "Phải giấu quốc tịch thứ hai mới an toàn" — không cần giấu, nhưng cần dùng đúng giấy tờ đúng nơi.
• "Quốc tịch đầu tư là bất hợp pháp ở Việt Nam" — không có quy định nào cấm công dân Việt Nam nhập quốc tịch nước khác qua chương trình đầu tư hợp pháp của nước đó.

Thứ tự nên làm

1. Xác định có ai trong hồ sơ đang làm việc trong khu vực nhà nước, lực lượng vũ trang hay vị trí có quy định riêng không.
2. Hỏi luật sư về nghĩa vụ đăng ký, khai báo hiện hành.
3. Giữ đầy đủ giấy tờ Việt Nam còn hạn: căn cước, hộ chiếu Việt Nam.
4. Sau khi có hộ chiếu Grenada, lưu bản sao ở nơi an toàn và lập kế hoạch dùng giấy tờ nào ở đâu.

Quốc tịch thứ hai và trách nhiệm công dân Việt Nam

Giữ quốc tịch Việt Nam đồng nghĩa với giữ cả quyền lẫn nghĩa vụ. Nghĩa vụ đóng thuế, nghĩa vụ quân sự với nam giới trong độ tuổi theo luật, nghĩa vụ tuân thủ pháp luật khi ở Việt Nam đều không thay đổi vì bạn có thêm hộ chiếu Grenada. Gia đình có con trai đến tuổi nghĩa vụ quân sự nên tìm hiểu kỹ quy định hiện hành, vì có hộ chiếu nước ngoài không phải là căn cứ miễn trừ.